Hawassa University Women Education Forum

HU Women Education Forum, held a workshop on Friday 9th February/2018 at Center for Policy Development Research (CPDR), Hawassa University.

The forum was established before a year with volunteer female academic staff at various colleges and schools in the university. Different trainings and capacity building workshops were given and is encouraging female academic staff to conduct more fruitful researches and academic achievements.

Dr.Hirut Bekele, lecturer at the Schoolr of Governance and Development Studies, Chair Woman of the Forum, briefed that building capacity of female academicians and helping them to contribute more on research and leadership activities and initiating undergraduate female students to achieve better in their study are some of the areas where the forum is working.

Dr. Hirut explained that this workshop was conducted with a theme of "Holding Hands Making Difference" in collaboration with Gender and HIV/AIDS Directorate, Hawassa University.  

                                         

                           By: Dawit Bedasa( This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. )

New College of Law Structure Approved.

Click here to read the news.

http://www.hu.edu.et/clg/index.php/news/579-new-college-of-law-structure-approved.html

The first International Conference on Urbanization, Governance and Social transformation in Africa held at HU

The first International Conference on Urbanization, Governance and Social transformation in Africa was held at Hawassa University African Union Hall last December 15,2017. Hosted by Hawassa University Center for Policy and Development Research (CPDR) and Department of Urban and Regional Planning, IoT, the conference brought various cutting edge researchers and policy makers from Ethiopia and abroad.

In the opening speech Ato Ayano Beraso, President of the University, said that Ethiopian government has developed five years ambitious Growth and Transformation plan the output of which inevitably is transforming huge proportion of the current rural residents into urban dwellers, and hence the University is working to its level best to contribute towards handling urbanization with informed and scientifically equipped leadership. In line with this, the President added, Hawassa University is working in all the three pillars: teaching and learning, Research and Technology transfer as well Community services on the area. In teaching learning HU is currently enrolling the second batch of students in Urban and Regional Planning, in research especially the CPDR is working with various Government and Non Government bodies to conduct researches in crucial areas of the topic and through community service various training s and capacity building activities are being given to the urban dwellers so that they can become productive citizens contributing to flourishing urban life. Ato Ayano finally stated that conducting such international workshop on Urbanization, Governance and Social transformation in Africa will serve as both outreach service to bring international and our University expertise on urbanization as well as learning opportunity to the HU community from cutting edge expertise globally.

The conference presented papers, the presenters brief profile and abstract are attached below.

Topic of the presentation

Presenter/s

New Urban Agenda: Implications to Africa's Urban Development Policy

Aklilu F. Kabisso

Africa's Urbanization: Emerging Settlement Patterns and Implications to urban Planning

Eshetayehu K.

Urban Executive Capacity in SNNPRS' Towns: An overview on an Ethiopic Model

Tafesse M. and Melisew D.

Urban Good Governance in Emerging Secondary and Intermediate Cities of Ethiopia: Case studies from Hawassa, Arbaminch and Hossana

Yeshitela W. and Professor TesfayeSemela

Urban Anthropology in Ethiopia: A Brief Overview

Dr. Daniel Mains

Ethiopian Urban Demography: Overview

Dr. Logan Cochrane

Post-war Urban Reconstruction and Social Transformation in Africa: Lessons from South Sudan

Dr. Leben Nelson

Assessing Governance Practices and Challenges of Urban Land Transportation System in Selected Major Cities of SNNPRS

DegwaleGebeyehu, AkalewoldFedilu and  RoberaRegassa

Speakers profile and abstract book (link)

More than 200 individuals including University higher officials, invited guests, students and researchers attended and engaged in hot discussions following the presentations on the conference.

By: Ashagre Lefamo

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ህክምናና ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ለ9ኛ ጊዜ ተማሪዎቹን አስመረቀ

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ህክምናና ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ለ9ኛ ጊዜ ጥር 06/2010 ዓ.ም 26 ሴቶችን ጨምሮ 138 ተማሪዎቹን በህክምና ዶክትሬት ዲግሪ በኮሌጁ ኣዳራሽ በደማቅ መርሐ-ግብር አስመረቀ ። አቶ አያኖ በራሶ የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚደንት በዕለቱ ተገኝተው የዕለቱን እንግዶች፣ ተመራቂዎችን፣ የተመራቂ ቤተሰቦችን እና መላውን የዩኒቨርሲቲ ማህበረሰብ እንኳን ደህና መጣችሁ ካሉ በኋላ ዩኒቨርሲቲው በአገር አቀፍ ደረጃ ተመራጭ፣ በአፍሪካ ተወዳዳሪ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ ታዋቂ የመሆን ራዕይ አንግቦ እየሰራ መሆኑንና በመንግስት የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት መካከል በተካሄደው የአጠቃላይ አፈጻጸም ድድር ለተከታታይ 5 ዓመታት ከ1-3 ያሉ ደረጃዎችን የወጣና ከፍተኛ እውቅና እያገኘ ያለ መሆኑን ገልጸዋል።

ፕሬዚደንቱ በዩኒቨርሲቲ ደረጃ እየተከናወኑ ካሉ አንኳር አንኳር ተግባራትን ካነሱ በኋላ ጤናን በተመለከተም ለረዥም ጊዜያት ሲሰራበት የነበረው ሆስፒታል መሰረታዊ እድሳት ያስፈለገው በመሆኑ በዚሁ ላይ ወደ ተግባር የተገባ መሆኑን፣  በመፋጠን ላይ የሚገኘው የካንሰር ማዕከል ግንባታ በአሁኑ ወቅት ከ90 በመቶ በላይ መድረሱንና በቅርቡም የቁሳቁስና የሰው ኃይል በማሟላት ስራ በማስጀመር ላይ ትኩረት እንደሚሰጥ፣ ለኮሌጁና ሆስፒታሉ መስፋፋት በመሰረታዊ ችግርነት የሚታየውን የቦታ ጥበት ለመቅረፍም ከዩኒቨርሲቲው ዋና ግቢ ጀርባ በተወሰደው መሬት ላይ የሚከናወን ግንባታ ዲዛይን አገር አቀፍና ዓለም አቀፍ ልምዶችን ጭምር በመቀመር እየተጠናቀቀ እንደሚገኝ ገልጸዋል፡፡

አቶ አያኖ በመጨረሻ እንደተናገሩትም አገራችን ካላት ውስን ሃብት ውስጥ በርካታውን ለትምህርት በመመደብ ተመራቂዎቹ የትምህርትን ዕድል በሰፊው እንዲያገኙ በማድረጓ እነርሱም ያገኙትን ዕውቀት፣ ክህሎትና ጉልበት ለሃገራቸው ህዳሴና ዕድገት በማበርከት የሚጠበቅባቸውን ድርሻ ለመወጣት መዘጋጀት እንደሚገባቸው አሳስበዋል።

አቶ ቴዎድሮስ ገቢባ የሀዋሳ ከተማ አስተዳደር ከንቲባ፣ የዩኒቨርሲቲው አስተዳደር ቦርድ አባል እና የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ኮምፕሪሄንሲቭ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ቦርድ ሰብሳቢ በበኩላቸው ለተመራቂዎች እንደተናገሩት "ዛሬ እየተመረቃችሁ ያላችሁት መንግስት ለወጣቶች እንዲሁም ለጤናው ዘርፍ ልዩ ትኩረት እየሰጠ ባለበት፣ ሃገራችን ኢትዮጵያም የዓለምን ትኩረት በእጅጉ እየሳበች እና ተደማጭነታችን ከጊዜ ወደ ጊዜ በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ በሚገኝበት ሁኔታ ላይ ስለሆነ እድለኞች ናችሁ፡፡" ካሉ በኋላ አገራችን በተለያዩ ገጽታዎች በርካታ አንጸባራቂ ድሎችን እያስመዘገበች መሆኗን ገልጸው  ከጤና ጋር የተያያዘውን ብቻ ለማንሳት ሃያላን ከሚባሉት ሃገሮች ሳይቀር ተወዳድረን የዓለም ጤና ድርጅትን እንድንመራ በከፍተኛ ድምጽ የተመረጥንበት ወቅት በመሆኑ በትጋትና በቅንነት ከሰራን "ይህስ አይታሰብም" የሚባል የትኛውም ከፍታ በዓለም አቀፍ ደረጃ እንደሌለ ያረጋገጠልን ታላቅ እውነታ ነው ብለዋል፡፡ በመጨረሻም ተመራቂዎቹ ከፍተኛ ዋጋ በመክፈል ለዚያ ቀን ያበቋቸውን ወላጆቻቸውንና አገራቸውን በቅንነትና በታማኝነት እንዲያገለግሉ ታላቅ አደራ እንዳለባቸው አሳስበዋል።

ዶ/ር አቤል ገደፋው በምክትል ፕሬዚደንት ማዕረግ የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ህክምናና ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ቺፍ ኤክስኪዩቲቭ ዳይሬክተር  በበኩላቸው እንደተናገሩት የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ህክምናና ጤና ሳይንስ ኮሌጅ በህክምናው ዘርፍ የተጣለበትን ብቁ የህክምና ባለሙያዎች የማፍራት ኃላፊነት ከግብ ለማድረስ ለመማር ማስተማር፣ ለምርምርና ጥናት እንዲሁም ለማህበረሰብ አገልግሎት ትኩረት በመስጠት በክልላችንም ሆነ በአገር ደረጃ ያለውን የህክምና ባለሙያ ዕጥረት ለመቅረፍና ህብረተሰቡን ተጠቃሚ እንዲሆን ለማስቻል ጠንክሮ እየሰራ መሆኑን ገልጸው በዕለቱ የተመረቁትን 138 የህክምና ዶክተሮች ሳይጨምር ከ2001-2009 ዓ.ም ራሳቸውን ጨምሮ በጠቅላላ 679 የህክምና ዶክተሮችን አስመርቆ በሁሉም የአገሪቱ ክፍሎች በተለያዩ ደረጃዎች የተጣለባቸውን ኃላፊነት በመወጣት ህብረተሰቡን እያገለገሉ እንደሚገኙ ገልጸዋል። ኮሌጁና ሆስፒታሉም አገልግሎታቸውን በማስፋትና በማጠናከር በቅርቡ የኩላሊት እጥበት ህክምናን ጨምሮ በርካታ አዳዲስ አገልግሎቶችን እንደሚጀምሩ ገልጸዋል፡፡

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ህክምናና ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ከሁለት ቀናት በፊት ጥር 04/2010 ዓ.ም ዓመታዊ የሰራተኞች በዓሉን ለ5 ጊዜ መላው ሰራተኞቹና የዩኒቨርሲቲው ከፍተኛ አመራሮች በተገኙበት ማክበሩንና በተለያዩ ምድቦችም የላቀ አፈጻጸም ያሳዩ ያላቸውን ሰራተኞቹን መሸለሙ የታወቀ ሲሆን ይኸው መልካም ተግባር የሰራተኛውን የስራ ሞራል የሚያነሳሳ በመሆኑ በሌሎችም ሊሰፋ እንደሚገባ መገለጹን ለማወቅ ተችሏል፡፡

በስለሺ ነጋሽ

International Research Seminar on Malaria Control held at Hawassa

Last December 13, 2017 MalTrials project, a joint venture between Hawassa University - Ethiopia and University of Bergen - Norway held International Research Seminar on Malaria

While opening the conference, Dr Tesfaye Abebe, Vice President for Research and Technology Transfer - HU, said Hawassa University is privileged to have become an efficient partner with many institutions to effect implementation of various research projects that address the problems of  the nearby communities as well as  the country. In this regard the international research seminar on malaria control brings great expertise and experience working in the area and will serve as a valuable forum to share findings from many years of researches on malaria control. Dr. Tesfaye also expressed deep appreciations to Prof. Dr. Bernt Lindtjørn, who has committed to work with Hawassa and other Ethiopian Universities, supervised many PhD students many of whom are expressing excellence and immense responsibilities in Hawassa and other parts of Ethiopia.

Dr Eskindir Loha, MalTrials project coordinator at Hawassa University , expressed that MalTrials is a malaria research project that was initiated in 2013 involving University of Bergen from Norway, Addis Ababa and Hawassa  Universities from Ethiopia. According to Dr Eskindir the main aim of the project is conducting scientific researches that help to control and eliminate malaria which has impacted millions of lives in Ethiopia for the last several years. In addition to the large scale researches, including PhD trainings, the project financed establishment of a molecular laboratory at College of Medicine and Health Science.

On top of several scientific research posters presented on the event, inspiring presentations were given  on the topics outlined below followed by hot discussion sessions.

 

Topic of the presentation

Presenter

Overview of Malaria Research in South Ethiopia

Bernt Lindtjørn

MalTrials: Summary of results

Eskindir Loha

Bed net use: Quantitative finding

Tarekegn Solomon

Malaria, anaemia and malnutrition

Taye Gari

Cross sectional malaria survey

Wakgari Deressa

Entomological findings

Oljira Kenea

Resistance Pattern

Meshesha Balkew

Intrauterine growth pattern

Meselech Asegid

Malaria research in Arba Minch

Fekadu Massebo

Setup of Molecular Lab in Hawassa and Arba Minch Universities

Hanibale Atsbeha and  Fekadu Massebo

 

More than 150 individuals including high level officers and experts such Dr. Abriham Alano, Bureau Head of SNNPRS Health Bureau and Dr. Meshesha Balkew from FDRE, Ministry of Health, attended the seminar.

Here are  more pictures from the event. 

By: Ashagre Lefamo

 

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ በሁላ ወረዳ የአርሶ አደሮች በዓል አከበረ

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የምርምር ፕሮግራሞች ዳይሬክቶሬት በሁላ ወረዳ በአዶላ ኩራ እና በጋንጁሬ ጪጮ ቀበሌዎች እየሰራ ያለውን ትሪትካሌ የተሰኘ የስንዴ ሰብል ዝርያ የምርምር ውጤቶችን በተመለከተ የመስክ ጉብኝት በማድረግ የአርሶ አደሮች በዓል በ21/3/2010 ዓ.ም አከበረ።

ዶ/ር ተስፋዬ አበበ የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የምርምርና የቴክኖሎጂ ሽግግር ምክትል ፕሬዚደንት በበዓሉ መክፈቻ ላይ እንደተናገሩት ዩኒቨርሲቲው ባለፉት ሰባት ዓመታት በዚሁ ወረዳ በርካታ የምርምርና ቴክኖሎጂን የማስተሳሰር ስራዎችን በስንዴ፣ በብቅል ገብስ፣ በምግብ ገብስ፣ በእንስሳት ሃብት፣ በተፈጥሮ ሃብት እና በመሳሰሉት ላይ እየሰራ ይገኛል፡፡ በዕለቱም የተካሄደው የመስክ በዓል በአካባቢው ያለው የስንዴ ሰብል በዋግ በሽታ የሚጠቃና ምርታማነቱም ከአፈሩ አሲዳማነት / ኮምጣጣነት የተነሳ አመርቂ ስላልሆነ ይህንን የተሸለ ውጤት ያለውን የትሪትካሌ ስንዴ ዝርያ የማላመድና ውጤቱንም ለአርሶ አደሮች የማስተዋወቅ መሆኑ ተጠቁሟል፡፡ በመጨረሻም የተገኙትን ተሞክሮዎች በማስፋት በዚሁ ወረዳ በተሳታፊ አርሶ አደሮች በኩል የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥና የአርሶ አደሩን የኑሮ ሁኔታ በሂደት ለመቀየር የሚያስችል በመሆኑ አርሶ አደሮቹ ቴክኖሎጂዎቹን በማስቀጠሉ ድርሻቸውን ሊወጡ ይገባል ብለዋል።

የተመራማሪ ቡድኑ አስተባባሪ የሆኑት ዶ/ር ደመላሽ ከፋለ እንደገለጹት ትሪትካሌ ከስንዴ የምግብ ጥራትን ከሬይ ደግሞ የመቋቋም ባህሪያትን የያዘ ውህድ ዝርያ ሲሆን በእነዚህ ቀበሌዎችም አራት አይነት የትሪትካሌ ዝርያዎችን ማለትም ዘንካቴ፣ ሜኒት፣ ደረሰልኝና ሳናን የተባሉትን በምርምርና በተግባር በመስክ ላይ ተሞክረው ውጤታማ የሆኑ ዝርያዎች ናቸው ብለዋል።

ዶ/ር ደመላሽ አክለውም ፕሮጀክቱ አራት ዓላማዎችን አጣምሮ የያዘ ሲሆን ዝርያው አመራረቱ እንዴት ነው፣ ከምርቱ ምን አይነት ምግቦች ሊዘጋጁ ይችላሉ፣ ተረፈ ምርቱስ ለእንስሳት መኖ እንዴት ይውላል እና ህብረተሰቡስ በውጤቱ ምን ያክል ተጠቃሚ ይሆናል የሚለው በቡድኑ በቅደም ተከተል እየተጠና ያለ መሆኑን ገልጸዋል።

የመስክ ጉብኝቱም ከተካሄደ በኋላ አርሶ አደሮቹ ዝርያውን በተመለከተ እንደሌላው ጊዜ በወረዳው ተመርጦልን የመጣ ሳይሆን በተግባር ዩኒቨርሲቲው በማሳችን ላይ ሞክሮና ተመራምሮ በማሳየት ውጤቱም አመርቂና ምርታማ መሆኑን በዓይናችን እንድናየው በማድረጉ እናመሰግናለን ያሉ ሲሆን አርሶ አደር ግርጃ ጦና እና አሰፋ ቦኮ ምርቱን ለማስፋት ዘሩ እንዴት እንደሚገኝ፣ የማዳበሪያ አጠቃቀሙን በተመለከተ እና ከተመረተስ በኋላ የገበያ ትስስሩ እንዴት እንደሚሆን ጠይቀው ዶ/ር ደመላሽ ሲመልሱ ምርምሩ ገና የተጀመረ እንጂ ያላለቀ በመሆኑ በሰፊው ከአርሶ አደሮቹ ጋር በመስራት የዘር ብዜትን፣ የማዳበሪያ አጠቃቀምን እና ከተመረተ በኋላም የገበያ ትስስሩን በተመለከተ ከክልሉ፣ ከዞኑና ወረዳው እርሻና ተፈጥሮ ሃብት ቢሮ ጋር ወደፊት በመስራት ምላሽ የሚገኝበት ይሆናል ብለዋል።

                                                                                                               በስለሺ ነጋሽ

12ኛው የኢትዮጵያ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በዓል በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ በደማቅ ሁኔታ ተከበረ

‹‹በህገ መንግስታችን የደመቀ ህብረ ብሄራዊነታችን ለህዳሴያችን›› በሚል መሪ ቃል 12ኛው የኢትዮጵያ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በዓል በአገር ዓቀፍ ደረጃ በተለያዩ አካባቢዎችና መርሐ-ግብሮች መከበሩ የሚታወስ ሲሆን በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲም ትምህርታዊ የፈጠራ ስራዎችን ባካተተ መልኩ በተመሳሳይ ድምቀት ተከበረ፡፡ በዚሁ መርሐ-ግብር ላይ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት /ቤት ኃላፊ አቶ አየለ አዳቶ  እንደተናገሩት የኢፌዴሪ ህገ-መንግስት ብዝሃነትን በመቀበልና ራስን በራስ አገርን በጋራ በማስተዳደር ላይ የተመሠረተ ዴሞክራሲያዊ አንድነትን ግብ ያደረገ በመሆኑ በሁሉም ዘርፍ ለውጥና ዕድገት ለማስመዝገብ መቻሉን ገልፀዋል፡፡

የፌዴራል ሥርዓታችን ዜጐች የጋራ ጉዳያቸውን በሚመለከት በፌዴራላዊ ስርዓት የሚተዳደሩበት እና በየአካባቢያቸው ደግሞ ራሳቸውን የሚያስተዳድሩበት ነፃነት ያጐናፀፍቸው ከመሆኑ ጋር ተያይዞ ብሔር ብሔረሰቦች በቋንቋቸው የመማር የመዳኘትና ባህላቸውን የማሳደግ መብት ያጎናፀፋቸው በመሆኑ ከምን ጊዜውም በላይ ተጠቃሚ ለመሆን መቻላቸውን አብራርተዋል፡፡

በሕገ መንግሥቱ የተፈጠረውን ምቹ ሁኔታ በመጠቀምም ድህንነት እና ኋላቀርነትን በመቅረፍ ላይ በማተኮር ባለፉት ዓመታት ሲደረጉ የቆዩ አገራዊ ትግሎች ተጠናክረው ሊቀጥሉ እንደሚገባ የተናገሩት ኃላፊው በግለሰቦች መካከል የሚነሱ ትንንሽ ግጭቶችን የብሔር መልክ በማላበስ የግጭቱን ምንጭ የፌደራል ሥርዓቱ አስመስሎ ለማቅረብ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎችን ሁሉም ዜጎች ሊያወግዙ እንደሚገባ አስገንዝበዋል፡፡

በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የአካዳሚክ ጉዳዬች ምክትል ፕሬዝዳንት፣ የፕሬዚዳንት ተወካይና የዕለቱ የክብር እንግዳ ዶክተር ኢንጂነር ፍስሐ ጌታቸው በበኩላቸው ዩኒቨርሲቲዎች የምሁራን መፍለቅያ እንደመሆናቸው መጠን ህብረ-ብሔራዊነትን ማዕከል ያደረገ ድኀነትንና ኋላቀርነትን ለመታገል የሚያስችሉ የምርምርና የቴክኖሎጂ ሽግግር ስራዎችን በስፋት በማካሄድ የበኩላቸውን ጥረት ማድረግ እንደሚጠበቅባቸው ገልጸዋል፡፡ የሁሉ መሰረት የሆነውን ሰላምን በጋራ በመገንባትና በመጠበቅ ላይ ሁሉም የድርሻውን እንዲወጣ ጠይቀዋል፡፡

በዚህም መሰረት ሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ በአሁኑ ወቅት ከሁሉም የሀገሪቷ ክፍሎች የመጡ 41 በላይ ተማሪዎችን ተቀብሎ ከመጀመሪያ እስከ 3 ዲግሪ በስሩ በሚገኙ 6 ካምፓሶች በማስተማር ላይ የሚገኝ ሲሆን የነገ ሀገር ተረካቢ የሆኑ እነዚሁ ተማሪዎች በጥናትና ምርምር ላይ የተመሰረተ  ችግር ፈቺ ቴክኖሎጅ እንዲያፈልቁና እንዲያሸጋግሩ በትጋት እየተሰራ መሆኑን አስረድተዋል፡፡

በዕለቱ በዩኒቨርሲቲው የተማሪዎች አገልግሎት ዳይሬክተር እና መምህር አቶ አማሎ ሶጋ በህገ-መንግስት እና የፌዴራል ስርዓታችን ላይ ያተኮረ ጥናታዊ ጽሑፍ እና በተመሳሳይ ጉዳዮች ዙሪያ የዩኒቨርሲቲው ተማሪዎች በንቃት የተሳተፉበት የጥያቄና መልስ ውድድር የቀረበ ሲሆን ለአሸናፊዎች ሽልማት ተበርክቷል፡፡

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ቴክኖሎጂ ኢኒስትቲዩት የስነ-ህንጻ (Architecture) ተማሪዎችም በባህላዊ አልባሳት አሸብርቀው የአገራችንን የተለያዩ ብሔር ብሔረሰቦች የመኖሪያ ቤት እና አካባቢ ሞዴል ሰርተው ለታዳሚያን በከፍተኛ ደረጃ ቀልብን የሳበ ዓውደ-ርዕይ አቅርበዋል፡፡ በወቅቱም የተለያዩ ገንቢ አስተያየቶች የተሰጡ ሲሆን ለወደፊትም የሁሉም ዘርፍ ባለሞያዎች አገራዊ የብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በዓላት ሲከበሩ በየመስካቸው በፌዴራላዊ ስርዓቱ የተገኙ ትሩፋቶችንም ሆነ ለወደፊት ትኩረት የሚሹ ጉዳዮች ላይ ሳይንሳዊ ስራዎችን እየሰሩ ሁሉን አቀፍ ልማቱ ላይ አሻራቸውን ሊያሳርፉ እንደሚገባ ተገልጾአል፡፡

በበዓሉ ላይ የዩኒቨርሲቲው ከፍተኛ አመራር፣ መምህራን የአስተዳደር ሰራተኞችና ተማሪዎች የተሳተፉ ስሆን ከሀዋሳ ኤስ ኤስ / ቤት ተጋብዘው የመጡ ሕፃናት በዕለቱ የተለያዩ ትርዒቶችን ማቅረባቸውን ለመረዳት ተችሏል፡፡

                                                                                                                                                                                                                                                                                                              በዳዊት በዳሳ

 

ከ74ሺ በላይ ቤተሰቦችን ተጠቃሚ ያደረገው የምርምርና ማህበረሰብ አገልግሎት ፕሮጀክት የመስክ ጉብኝት ተደረገ

በደቡብ ክልል አንደንድ አከባቢዎች ከተመጣጠነ ምግብ እጥረት የተነሳ በጨቅላ ሕፃናት ላይ ጎልቶ የሚታየውን የመቀንጨር ችግር ለመቅረፍ ላለፉት 5 ዓመታት በተካሄደ ፕሮጀክት ከ74 ሺ በላይ አባ ወራ አርሶ አደሮችና ከፍል አርብቶ አደሮች የሰብል አመራረትና አመጋገብ ስርዓታቸውን እንዲያሻሽሉ መደረጉን የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ አስታወቀ፡፡

በዩኒቨርሲቲው ላለፉት 30 ዓመታት በእርሻ ዘርፍ በከፍተኛ ተመራማሪነት እያገለገሉ የሚገኙና በአሁኑ ወቅት የካናዳ ዓለም አቀፍ የምግብ ዋስትና ፕሮጀክት አስተባባሪ ዶ/ር ሸለመ በየነ እንዳስታወቁት መቀንጨር ዋነኛ ችግር የነበረው በየዕለቱ ህጻናቱ ከሚመገቡአቸው ምግቦች የፕሮቲን፤ብረትና ዚንክ ንጥረ ነገሮች መጓደል መሆኑን በጥናት ከተረጋገጠ በኋላ የአከባቢው አርሶ አደሮች ጥራጥሬና የቅባት እህሎችን በጥምር እርሻነት እንዲያመርቱ ላለፉት 7 ዓመታት ከፍተኛ ጥረት ሲደረግ የቆየ ሲሆን የተሻለ ውጤትም እንደተመዘገበ ገልፀዋል፡፡

በዚህም መሰረት በክልሉ ችግሩ ጎልቶ በሚታይባቸው የሲዳማ፤ ጌድኦ፤ ወላይታ፤ ጉራጌና ስልጤ ዞኖች እንዲሁም አላባ ልዩ ወረዳ ከሚገኙ የግብርናና ጤና ጽ/ቤቶች ጋር በመቀናጀት በተደረገ እንቅስቃሴ ክፍተኛ የምግብ ይዘት ያላቸውን አዳዲስ የበቆሎ፤ ቦሎቄና ሽንብራ ዝርያዎችን በማከፋፈል በተሻለ መልኩ የሚመረቱባቸውን ሁኔታዎች ከማመቻቸት በተጨማሪ አዳዲስ የአመጋገብ ዘዴዎችን በማስተማር በተደረገ ጥረት የተሻለ ውጤት ለማግኘት መቻሉንና በአሁኑ ወቅት በአካባቢዎቹ የሕፃናት የዕድሜና ቁመት መመጣጠን እየተሻሻለ መምጣቱን አስታውቀዋል፡፡

በአሁኑ ወቅት ከ74 ሺ በላይ አባወራ እና እማወራ አርሶ አደሮች በፕሮጀክቱ አማካይነት ከነሙሉ ቤተሰቦቻቸው ቀጥተኛ ተጠቃሚ ከመሆናቸውም በላይ በአከባቢቸው ለሚገኙ ሌሎች አርሶ አደሮች ተሞክሮዎቻቸውን በማስፋት ላይ እንደሚገኙ የገለጹት ዶ/ር ሸለመ ከችግሩ ስፋት አንፃር ሌሎች ዞኖችና ወረዳዎችንም ለመድረስና የአፈር ለምነት ምርምር ስራዎችን ባካተተ መልኩ የአርሶ አደሩን የአመራረትና አመጋገብ ሥርዓት ዘመናዊ ለማድረግ የሚረዱ አዳዲስ ተጨማሪ ፕሮጀክቶች መቀረጻቸውንና ከተለያዩ ዓለም አቀፍ ተቋማት ጋር እየተመከረባቸው እንደሆነ አብራርተዋል፡፡

በካናዳ ዓለም አቀፍ የምግብ ዋስትና ምርምር ፈንድ ድጋፍ እንዲሁም በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ እና የካናዳው ሳስካችዋን ዩኒቨርሲቲ ጥምረት ከዓለም አቀፍ የልማት ምርምር ማዕከል በተገኘ የገንዘብ ድጋፍ ላለፉት 7 ዓመታት ሲካሄድ በቆየው በዚህ የምርምር ፕሮጀክት እንዲሁም ላለፉት 20 ዓመታት ከሳስካችዋን ዩኒቨርሲቲ ጋር በተሰሩ የተለያዩ ፕሮጀክቶች የአርሶ አደሮቹ ሕይወት ከመለወጡም ባሻገር 121 የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች በምርምር ስራው መሳተፋቸውንና ከነዚህም መካከል 12ቱ ለዶክትሬት ቀሪዎቹ ለሁለተኛ ዲግሪ የሚያበቃቸውን የመስክ ምርምር በማካሄድ አጥጋቢ ውጤት ማግኘታቸውን በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የምርምርና ቴክኖሎጂ ሽግግር ምክትል ፕሬዚዳንት ዶክተር ተስፋዬ አበበ በመስክ ጉብኝቱ ላይ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ አስታውቀዋል፡፡

ከተጠቃሚ አርሶ አደሮች መካከል በጉራጌ ዞን ሶዶ ወረዳ ጎጌት አንድ ቀበሌ ነዋሪ አርሶ አደር ስናፍቅሽ ሻንቆ እና ኬላ ዙሪያ ቀበሌ ነዋሪ አርሶ አደር ክበበው ኤዳኦ በሰጡት አስተያየት እያመረቱ ያሉትን የሽንብራና የቦሎቄ ምርቶች ለገበያ አቅርበው ከፍተኛ ገቢ እያገኙባቸው ከመሆኑም በላይ በገንፎ፣ ቂጣ፣ ሾርባና ዳቦ መልክ እያዘጋጁ ለልጆቻቸው እየመገቡ መሆኑንና የልጆቻቸው ጤንነት መሻሻሉን አስረድተዋል፡፡

በዕለቱም ከሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የተውጣጡ አመራሮችና ባለሞያዎች፣ ከአጋር ድርጅቶችም፡ ICRISAT - International Crops Research Institute for the Semi-Arid Tropics, ICARDA - International Center for Agricultural Research in the Dry Areas, ከደቡብ ክልል ግብርናና ጤና ቢሮዎች፣ ከደቡብ ክልል የገበሬዎች ህብረት ስራ ማህበራት ፌዴሬሽን እንዲሁም ከደቡብ ክልል ግብርና ምርምር ተቋምና የተለያዩ የዞንና ወረዳ ቢሮዎች የተውጣጡ የስራ ኃላፊዎችና ባለሞያዎች መገኘታቸውን ለማወቅ ተችሏል፡፡

 

                                                                  በዳዊት በዳሳ  

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ከጀርመኑ ሆሄንሄይም ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር የምርምር አውደ ጥናት አደረገ

የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ከጀርመኑ ሆሄንሄይም ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር እያካሄደ በሚገኘውና በአየር ንብረት ለውጥ እና የምግብ ዋስትናን በማረጋገጥን ላይ ባተኮረው CLIFOOD የተሰኘ ፕሮጀክቱ አካል የሆነ የምርምር አውደ ጥናት የድህረ-ምረቃ ትምህርት መርሃ-ግብር ትውውቅ በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ አፍሪካ አዳራሽ በህዳር 15/2010ዓ.ም አካሄደ።

አቶ አያኖ በራሶ የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት በዕለቱ የተገኙትን እንግዶች እንኳን ደህና መጣችሁ ካሉ በኋላ የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ በአሁኑ ወቅት ለ5ኛ ጊዜ በአጠቃላይ አፈጻጸም በሃገሪቱ ከሚገኙ ነባር ዩኒቨርሲቲዎች ከ1-3 እንደወጣ፣ ባሉት 1,300 በላይ ምምህራን እና ከ6,000 በላይ የአስተዳደርና ጤና ባለሙያዎች ከ41,000 በላይ ተማሪዎችን በ 81 የመጀመሪያ ዲግሪ ፣በ 101 የሁለተኛና የሶስተኛ ዲግሪ መርሐ-ግብሮች እያስተማረና እንደሚገኝ ገልጸዋል።

ፕሬዚዳንቱ አክለውም ዩኒቨርሲቲው ከተለያዩ አገራት ዩኒቨርሲቲዎችና የምርምር ማዕከላት ጋር ውጤታማ ግንኙነቶችና ትብብሮችን ተፈራርሞ እየሰራ እንደሚገኝና የዛሬውም CLIFOOD ፕሮጀክት በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲና ሆሄንሄይም ዩኒቨርሲቲ ጋር በትብብር የሚሰራ የኢትዮጵያና የጀርመን የቆየ የሁለትዮሽ ትብብር  ውጤት ነው በማለት ተጋብዘው የመጡት በዓለም አቀፍ ደረጃ በመስኩ ዕውቅ ምሁራን ልምዳቸውንና ዕውቀታቸውን ለዩኒቨርሲቲው ማህበረሰብ ሊያጋሩ በመምጣታቸው ለጀርመን መንግስትና ለ DAAD ፕሮግራም ለዚሁ ፕሮጀክት ማስፈጸሚያ ላደረጉት ድጋፍ ምስጋናቸውን አቅርበዋል።

ዶ/ር ተስፋዬ አበበ የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የምርምርና ቴክኖሎጂ ሽግግር ም/ፕሬዚዳንት በዓለማችን ላይ የአየር ንብረት ለውጥ ከፍተኛ እንደመሆኑ በአገራችንም ላይ በሚከሰቱት ለውጦች የምግብ ዋስትናን በተመለከተ ዩኒቨርሲቲያችን ጀርመን ከሚገኘው ሆሄንሄይም ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር ሰፊ ምርምሮችን እየተደረገ ሲሆን ችግሩንም በዘላቂነት ለመፍታት ቀጣይ ስራዎችም ወደፊት እንደሚሰሩ ገልጸዋል።

ዶ/ር ስንታየሁ ይገረም የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ CLIFOOD ፕሮጀክት አስተባባሪም እንደተናገሩት ፕሮጀክቱ ከ17 የዘላቂ ልማት አጀንዳዎች ውስጥ በሰባቱ ላይ ትኩረት ሰጥቶ እንደሚሰራና በአሁኑ ሰዓትም ለአስራ ሁለት የፒ ኤች ዲ ተማሪዎች ማለትም ስድስቱ በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ቀሪዎቹ ስድስት ደግሞ ጀርመን አገር በሚገኘው ሆሄንሄይም ዩኒቨርሲቲ እንዲማሩ የትምህርት ዕድል በፕሮጀክቱ የተሰጠ ሲሆን ተማሪዎቹም በምግብ ዋስትናና የአየር ንብረት ለውጥን በመከላከል ዙሪያ ምርምሮችን እንደሚያደርጉ ገልጸዋል።

በዕለቱ የዶክትሬት ጥናት ዕቅዳቸውን በፖስተር ካቀረቡት ውስጥ መቅደስ ወ/ጊዮርጊስ እና ማርቆስ ቡዱሳ እንደገለጹት በዚህ ፕሮጀክት አማካይነት የአየር ንብረት ለውጥን በመቋቋም የምግብ ዋስትናን በማረጋገጥና የአየር ንብረት ለውጡን በመተንበይ ላይ ከፍተኛ ቴክኖሎጂን በመጠቀምና አካባቢያዊ ችግሮች ላይ በማተኮር ሰፊ ምርምሮች በመካሄድ ላይ መሆናቸውን ገልጸው ፕሮጀክቱ በአጠቃላይ ያለው የአቅም ግንባታ አስተዋጽኦ ከፍተኛ መሆኑን ተናግረዋል፡፡

በዕለቱ ፕሮፌሰር ዶ/ር ሬይነር ዶሉሽዝ የሆሄንሄይም ዩኒቨርሲቲ ምግብ ዋስትና ማዕከል ዳይሬክተርን ጨምሮ በርካታ የውጭ እና የአገር ውስጥ ተመራማሪዎች የተለያዩ ምርምሮችን እንዳቀረቡ ታውቋል።

 

ለበለጠ መረጃ https://www.daad.de/der-daad/daad-aktuell/en/59335-climate-change-and-food-security-research-seeks-new-answers/ ይመለልከ

 

                                                                                                                    በስለሺ ነጋሽ

Newsletter

Make sure you dont miss interesting happenings by joining our newsletter program.

Contact us

Armaye Assefa
Acting Director, Corporate Communication & Marketing Directorate

  • Phone: +251462200341/+251462209331/+251462212720

Connect with us

We're on Social Networks.
Follow us & get in touch.